Ben je echt te dun? Of denk je dat zelf? Probeer dat eerst uit te zoeken. Bereken hier of je gewicht gezond is of niet.

Als je inderdaad iets te licht bent voor jouw leeftijd en lengte, dan blijft het toch belangrijk gezond te eten. Ga dus niet zomaar extra veel snoepen en snacken om aan te komen. Er zijn gezondere manieren om dikker te worden. Eet hiervoor wat vaker iets tussen de maaltijden door, maar kies wel voor iets gezonds, zoals:

• een beschuit, cracker, toast of knäckebröd met fruit, kaas of vleeswaren.
• een tosti met kaas, ham, plakjes ananas of appel
• een mueslibol met kaas
• een plak ontbijtkoek
• een glas melk, karnemelk
• een schaaltje vla met yoghurt
• een kop soep

Zo kun je iets zwaarder worden en krijg je toch gezonde stoffen binnen om te kunnen groeien.

Gezond eten zorgt ervoor dat je lichaam:
• groeit
• vecht tegen ziekmakende bacteriën
• dingen repareert die stuk zijn in je lichaam, zoals het genezen van wondjes
• energie krijgt. Zonder eten kun je bijvoorbeeld niet ademhalen, sporten, fietsen en traplopen. 
 
Gezond eten betekent dat je kiest voor producten met veel voedingsstoffen, zoals fruit en groente, brood en aardappelen. Je wordt sneller ziek en bent vaker moe als je niet gezond eet. Kortom: gezond eten is echt superbelangrijk. Lees de spreekbeurt over gezond eten eens door!

Slim om dit eerst even na te vragen. Zomaar met vlees stoppen kan namelijk niet. In vlees zitten ijzer en vitamine B12. Dit zijn stoffen die je lichaam echt nodig heeft. Ze zorgen ervoor dat je groeit en dat zuurstof door je lichaam wordt verspreid.

Als je geen vlees meer wilt eten, is het verstandig om andere dingen te eten waar die stoffen in zitten. Bijvoorbeeld ei, bonen, tahoe, tempé, of een vegetarische schnitzel, burger of zoiets Het is belangrijk dat je daarin afwisselt. Dus niet elke dag een ei of burger, maar probeer steeds iets anders te nemen.

• Weet jij hoeveel je per dag nodig hebt in plaats van vlees? Neem een kijkje in de (vega)tabel! (zie onder)
• Op onze receptensite staan meer dan 100 vegetarische recepten voor het avondeten. Ga eens kijken!

Wat goed dat je nadenkt over je traktatie. Een traktatie hoeft geen snoep te zijn. Wil je dat wel graag, let dan op de portiegrootte. Neem er niet te veel van. Wij hebben alvast de volgende feestelijke en lekkere traktaties voor je bedacht:

• Spies met fruit zoals een druif, mandarijn, blokje meloen en/of mango
• Stuk meloen of stuk komkommer met een parapluutje
• Ketting van lint met zoute krakelingen
• Ketting van dropveter met ringlings of zoute krakelingen
• Besmeer de helft van lange vingers dun met halvarine. Rol de besmeerde kant van de lange vingers door gekleurde muisjes of vruchtenhagel.

Kijk hier voor meer ideeën

Je gaat minder snoepen en snacken als je voldoende gezonde dingen eet, zoals brood, aardappelen, groente en fruit. Eet daarom lekker veel brood bij het ontbijt en de lunch en neem ’s avonds een flink bord eten met veel groenten. Na iedere maaltijd zit je waarschijnlijk zo vol dat je niet snel meer trek krijgt in ongezonde dingen. Krijg je tussendoor toch trek? Probeer dan toch eens te kiezen voor een stuk fruit, een boterham of yoghurt met muesli in plaats van snoep. Is namelijk ook heel lekker!

De basisregel is gezond eten en veel bewegen. Snoep dus niet te veel en drink niet te veel drankjes met veel suiker zoals frisdrank en vruchtensap.

In de onderstaande tabel staat hoeveel je ongeveer op een dag nodig hebt. Bedenk wel dat het maar een richtlijn is! Sommigen hebben misschien een beetje meer of minder nodig. Dat ligt bijvoorbeeld aan hoeveel je beweegt. Het belangrijkste is dat je gezond eet. 

Tip: Doe een keer de Eettest! Upload je foto, beantwoord de vragen en de Eettest laat zien hoe je er over 10 jaar uitziet!

Hartstikke goed dat je een gezond gewicht hebt! Check hier nog eens of dat inderdaad zo is.

Je hebt dus een gezond gewicht. En toch wil je afvallen…?
Het is echt beter om niet te gaan lijnen. Je bent nog in de groei en als je zomaar gaat lijnen krijg je vaak niet alles binnen wat je hard nodig hebt om gezond groot te worden. Daarbij: jouw gewicht is prima! Alleen voel je het misschien niet zo. Je lichaam verandert en dat is misschien best even wennen. Maar voor jouw lengte en leeftijd ben je echt gewoon goed. Daar mag je best trots op zijn!

Wil je vanaf nu vooral in de lengte groeien en niet te veel in de breedte? Lees de tips bij de vraag ‘hoe zorg ik dat ik niet dikker word'.

Tip: Doe een keer de Eettest! Upload je foto, beantwoord de vragen en de Eettest laat zien hoe je er over 10 jaar uitziet!

Hartstikke goed dat je een gezond gewicht hebt! Check hier nog eens of dat inderdaad zo is.

Je kan niet alleen op je buik afvallen. Als je afvalt worden alle lichaamsdelen dunner, dus ook de plaatsen waar je niet dunner wilt worden. Jouw gewicht is prima, dus het is echt niet nodig om af te vallen. Eet gezond en beweeg elke dag ten minste een uur. Zo kan je er in ieder geval voor zorgen dat je buik niet dikker wordt.

Wil je vanaf nu vooral in de lengte groeien en niet te veel in de breedte? Lees de tips bij de vraag ‘hoe zorg ik dat ik niet dikker word’.

Ben je echt te dik? Of denk je dat? Probeer dat eerst uit te zoeken. Bereken hier of je gewicht gezond is of niet.

Goed nieuws! Je hoeft niet per se af te vallen om dunner te worden, zeker als je in de groei bent. Als je namelijk zorgt dat je hetzelfde gewicht houdt, en je groeit nog in de lengte, dan wordt je vanzelf dunner! Meer tips? Lees dan het antwoord bij de vraag 'hoe zorg ik dat ik niet dikker word'.  

Word je steeds zwaarder of blijf je onzeker over je gewicht? Vraag dan aan je huisarts wat je eraan kunt doen. Je kan beter niet zomaar gaan lijnen als je nog in de groei bent. Want dan krijg je vaak niet alles binnen wat je wel hard nodig hebt om gezond groot te worden.

Ben je echt te dik? Of denk je dat? Probeer dat eerst uit te zoeken. Bereken hier of je gewicht gezond is of niet.

Als je echt te dik bent, kan je beter niet zomaar gaan lijnen. Je bent nog in de groei en als je zomaar gaat lijnen krijg je vaak niet alles binnen wat je wel hard nodig hebt om gezond groot te worden. Vraag daarom hulp van je huisarts bij het afvallen. De huisarts kan ervoor zorgen dat je weer op gezond gewicht komt, zonder dat je iets tekortkomt.

Je kunt ook zelf wat doen. Lees de tips bij de vraag 'hoe zorg ik dat ik niet dikker word'!

• Beweeg lekker veel, minstens een uur per dag. Dat kan heel simpel: lopen, fietsen en je kamer opruimen tellen allemaal mee. Of ga eens kijken bij een leuke sportclub!

• Snoep niet te veel. Neem tussen de maaltijden door eens fruit of snackgroente zoals cherrytomaatjes.

• Drink niet te veel dranken met suiker, zoals frisdrank, vruchtensap of yoghurtdrankjes. Kies liever voor water, koffie of thee (zonder suiker en melk) of light frisdrank.

• Eet drie maaltijden per dag: ontbijt, lunch en avondeten. Vooral het ontbijt is belangrijk, omdat je dan later op de dag minder snel naar ongezonde snacks grijpt.

• Eet gewoon genoeg en gezond via de Schijf van Vijf. Dat zijn de spelregels voor gezond eten. Hoeveel jij op een dag aan eten nodig hebt, vind je in de spreekbeurt 'hoe eet ik gezond'.

Tip: Doe een keer de Eettest! Upload je foto, beantwoord de vragen en de Eettest laat zien hoe je er over 10 jaar uitziet!

Ben je echt te dik? Of denk je dat zelf? Probeer dat eerst uit te zoeken. Bereken hier of je gewicht gezond is of niet.

Je wordt dikker als je meer eet en drinkt dan je nodig hebt. Dit kan snoep zijn, maar bijvoorbeeld ook (teveel) lunch of (teveel) avondeten. En vergeet alle drankjes niet! In dranken met veel suiker erin zoals sportdrank, vruchtensap en frisdrank zitten veel calorieën. Ook van (te) grote porties kan je dik worden. Schep daarom niet meer op dan je nodig hebt. Neem eens een kijkje in de tabel ‘Wat heb je nodig’.

De een kan meer eten dan de ander. Dit heeft te maken met hoe oud je bent, of je een jongen of een meisje bent en wat je op een dag allemaal doet. Eten en drinken leveren namelijk calorieën. Je lichaam heeft die calorieën nodig om te bewegen. Speel je bijvoorbeeld veel buiten dan heb je meer calorieën nodig. Kijk je veel tv dan heb je minder calorieën nodig.

Tip: Doe een keer de Eettest! Upload je foto, beantwoord de vragen en de Eettest laat zien hoe je er over 10 jaar uitziet!

Bij het boodschappen doen, kun je letten op hoe gezond producten zijn, maar ook op andere dingen als diervriendelijkheid, milieu en eerlijke handel. Want wat jij koopt, heeft op alles invloed. Waar kun je op letten?:

1. Gezondheid
• Op het etiket staat o.a. wat er allemaal in het product zit en tot hoe lang je het product kunt bewaren. Op het etiket staat ook het aantal calorieën.

Als meisje heb je per dag 2100 kcal (9-12 jaar) of 2200 kcal (12-15 jaar) nodig. Als jongen heb je per dag 2200 kcal (9-12 jaar) of 2500 kcal (12-15 jaar) nodig.

• Zoek naar producten met een gezondheidslogo, zoals “Ik kies bewust”. Let wel: een zak chips met dit logo is niet gezónd, maar wel gezonder dan de zakken zonder dit logo.

2. Milieu
Wat je eet en drinkt heeft invloed op de lucht, het water, de grond, dieren en mensen. We noemen dat het milieu belasten. Het ene product belast het milieu meer dan het andere.

• Je kunt bijvoorbeeld op de herkomst van producten letten om het milieu zo min mogelijk te belasten. Verse producten uit een ver land komen meestal met het vliegtuig. Vliegen belast het milieu meer dan vervoer met een vrachtwagen of boot.  Op de verpakking of bij het schap in de winkel lees je waar groente en fruit vandaan komen.

• Je kunt ook letten op keurmerken zoals EKO (of biologisch) en Milieukeur. Bij de productie van deze producten is extra rekening gehouden met het milieu.

3. Dierenwelzijn
In de supermarkt kun je ook allerlei producten van dieren vinden, zoals melk, vis, vlees of eieren. Als je zo’n product koopt, kun je je afvragen hoe de dieren hebben geleefd. Zaten ze in hokken of konden ze vrij rondlopen? Kijk op de verpakking van het product voor meer informatie.

• Vind jij het belangrijk dat het dier waar jij het vlees van eet, een goed leven heeft gehad? Kies dan bijvoorbeeld voor producten met het keurmerk EKO (of biologisch), Vrije Uitloop, Scharrel of Weidegang.

• Je kunt ook een of meerdere dagen per week vegetarisch eten.

4. Eerlijke handel (fair trade)
Je kunt ook letten op hoe eerlijk producten zijn gemaakt. Lees hierover meer bij de vraag ‘Wat betekent fair trade?’

Tip: Doe de game Supershopper en ontdek wat voor shopper je bent. Waar let je op tijdens het boodschappen doen? Welke producten stop je in je karretje?

Fair trade betekent eerlijke handel. Fair trade producten komen meestal uit een ver land. Arbeiders van producten met het keurmerk Max Havelaar, Utz Certified of Rainforst Alliance hebben hun werk onder goede omstandigheden kunnen doen en zijn goed behandeld. Bij Max Havelaar krijgen ze ook een redelijke prijs voor hun producten. Hoe eerlijk is jouw reep chocolade, sap of banaan gemaakt?

Een keurmerk is een afbeelding op een verpakking van een product dat wordt toegekend door een organisatie. Een product met een keurmerk voldoet aan bepaalde eisen. Een keurmerk geeft bijvoorbeeld aan dat het product is gemaakt met extra aandacht voor milieu en/of dieren.

Op ieder ei staat een nummer gestempeld. Daaraan kun je zien uit welk land het komt en hoe de kip heeft geleefd. Een voorbeeld van zo’n stempel is 2 NL 45246 01. Het eerste cijfer laat zien of de kip:
• veel leefruimte heeft gehad (0);
• vrij naar buiten kon lopen (1);
• alleen binnen mocht scharrelen (2)
• alleen in een kooi mocht zitten en weinig ruimte heeft gehad (3).

De letters die erop volgen, geven aan uit welk land het ei komt. Het stempel 2 NL 45246 01 is een scharrelei uit Nederland (NL). De code 45246 is van de boerderij.

Van sommige eieren kan je achterhalen van welke boerderij ze komen. Kijk op de websites viergranenei.nl of superdeboer.nl voor meer informatie. Als je de code intikt, zie je meteen in Google Earth waar de boerderij zich bevindt.

Op rauw vlees zitten vaak veel bacteriën. Bacteriën zijn hele kleine beestjes. Sommige daarvan kunnen je ziek maken. Door het eten van rauw vlees kan je bijvoorbeeld diarree of buikpijn krijgen. Of je kan gaan overgeven.

Deze ziekmakende bacteriën gaan alleen dood als je het vlees verhit. Vlees kun je dus maar beter eerst in de pan braden of op een andere manier klaarmaken.

Op je handen zitten bacteriën. Bacteriën zijn hele kleine beestjes. Sommige daarvan kunnen je ziek maken. Door voedsel aan te raken, kunnen deze beestjes ook daarop terechtkomen en groeien. Of je raakt je mond aan met je hand, waardoor je ook ziekmakende beestjes binnen kunt krijgen.

Zorg daarom dat je je handen goed wast nadat je naar het toilet bent geweest. En voordat je gaat eten. Want zo voorkom je dat je de bacteriën in je mond krijgt. Houd ook de keuken goed schoon en zorg ervoor dat de koelkast koud genoeg is.